Oromoo fi seenaa isa kutta 1ffaa .HIKAA GAALA JEDHU KANAFI AKKATA ARGAMISA OROMOO

 

OROMOO FI SEENAA isa kutta 1ffaa .HIKAA GAALA JEDHU KANAFI AKKATA ARGAMISA OROMOO HAA ILALU MEE kutta 1ffa OBSAAN DUBISA TOLE dubiftan male bira hin dabarina #share
#Comment Adem Misoma irraa “”wani habashoni nuti bacuf maqaa gaala jedhamu kan qoaf akka tehe hubachu qaban duru irra kasee hamma ammati habashoni kan oromoo matta keessaa dhahu barbadan, .gaala jechuun huuma waan arrabaati miti maqaa qoosaati yoo KAN hiikka isaa barbaannee jenne beekkama. gootaa ykn jeyna yeroo lola ifi booda deebi’e hin beekne ykn of boda debii hin qabne jechuudha . Gallaa kan jedhaniin maqaa isaa jiraam Abbaan isaa baatta now ban ,haam ,nuuhi kan dhalate Adam irraa seenaa ilmaan namaa dur ADUNYAARRATTI Argameerra argamsiseraa tokko bara 2420 tahee argamme bara 8 yeroo ga,u xuufaan dhufeeti namani waan addunyaarratti jiraa 86 kan inni dooniirrati baase malee fixee bishaan sun ji,a 6 dachii irraa taa,ee goggoge. Nama hangii dooniirratti baasan buuseetii bara 40 dhalaa 40 dhiiraa biyya takka kennee f jarrii 80 kun Nabii NUUHII fi kan hafan sadeenii fi beera ilmaan isaanii sadeen hafe biiyyiti isaanii qarqaratti yaamanii dachaan waamaman ilmaan isaa saamii fi biyyaa amma Eeshiyaa jedhamtu kenne. haamiifis biyya amma afrikaa jedhamtu kenneef. yaafiisifis biyya amma siiniiyaa jedhatuu kennee f. namuu adda addaan biyyaa qitti gale. Haam bara 25 fi bdatii 10 karaa baabelman debitti { mis tiwaa} jedhamtuun dhufee laga mor mor kan amma abbaay jedhamu kanatti galee halkan san ilma tokkootu dhalateef. maqan isaa now ban ykn bashaash baase. Bifa nama hedudhaa haa tahuu malee hundeen sadii. 1.nama adii 2. Nama gurraacha 3.nama daalacha. namani {namummaan } wal hin caalu. beekkoomsaan malee Namii adii seemii tu dhalee biyyitii itti horaman ISIYAADHA. Achirraan gara Awuropaatti llee dabran. Namni daalachi yaa fiistu iddoon itti haraman achirraa Asaa ka ,ee bittaadhan kan faca,ani. Namni Gurraachi Afrikaa gama bahaa keessatti horee achirraa Afrikaa Awustoraaliyaa fi ameerikaatillee faca,an. WAA.EE ILMANA HAAM
Haam ilmaan 6 dhale. 1.now baan / noo baan 2.masaariim 3.suudaan 4.barbar 5.lanjii 6.ifiraaqish
Ifraaqish kun otuu hin fuudhin du.eeti akka maqaan isaa hin banne jechuuf biyya tana afrikaa baasan. Noo baaniif biyya sanar { kaartum} jedhamturraa qabetii gaanfa afrikaa karaa bahaati hanga nagwaa baha hinditti gara kaabatin hanga bahara hinditti gara kibbaatin hanga hara Viktooriyaati kenneef. shanyiin OROMOO jedhamtu tun noobaan sanirraa umamte ykn horamte . noobaan ilmaan 3 dhale. isaanis
1.Baattaan 2. Midir 3. kaarrani
Waa,ee baattaanii fi ilmaan isaa
Baattaan otuu ilmaan hin dhaliin waggaa 80 taa,ee sana booda Abaabayyuu isaa Nabii nuuhi bara 2900 irratti jaartii isaatu wajjiin biyya seemitti muuda dhaqe .sana boodatti abaabayyuu isaa waaqa kadhateefii waaqarraa argate. sana bood a ilma kan afaan keenya hin tahiniin dubbatu argate. Galiiti qabrii abbaa keetii muudi jedheen. Akkatti Eebba fudhatee gale. Akkasitti hujubaa abbaa isaa muudeeti yaada isaa waaqayyoon akkumaa abbaan isaa jedheenitti guuteef.
Waa,ee iraamii fi akkaataa dhaloota isaa iraam kun garaa haadhaa seenee odoo hin dhalatin waggaa 7 taa,ee yeroo sana abbaan isaa abaabiyyee muuda daasa fuula isaa duratti dha,ee bahe. Yeroo sana abaabayyeen isaa naabi-nuuhi gaafatee yaa ilma kiyya maal taate jedheen.waan ati naan jette hundaa godhe.ilma hin arganne jedheen,Halkuu 3 buli jedhen halku 3 ni bule. Amma guyyaa 3 Abaabayyuun isaa ka,eeti lukkuu fi ulee siiqqee jedhaniin kenneef .ilmii kee garaadha jiraa bara hegeree dhafoo akkanatti dhalataa. Yeroo dhalatee torbaan ga,e ganama dilbataa laga lama gurguddaa kan tokko adii, tokko gurraacha,kan baha aduu irraa gama seensaa yaa,u sanaatu mana kee moggaa lamaaniin dhufaa mucaa kana fuudhii bishaan kana afaaniin bahi. Jara lamaatu achi keessaa sitti bahaa afaan ati hin beekneen sitti dubbatanii kan duraa mor mor siin jedhaa atii hin sodaatinii irraa jedhii itti kenni. Sirraa fuudhaniti bishaanin seenanii bara 8 booda siif deebisani ayyaana isaatii ati galii hoolaa gurraacha mataa dhallaati fi hoolaa diimaa wareega isaa godhi. Hoolaa san lachuu jara santu fudhataa mucaan kee sun afaan ati hin beekne sitti dubbataa mormatee sirraa fudhataa ati guyyaa san duutaa deemi gali jedheen. Achii as galee mucaan dhalate. Akkuma sanatti Abaabiyyeen jedheen hundinuu itti dhalee mucaa fuudhanii bara 8 tti itti deebisan. Dhalootnii {seenaa} odaa bara 2908 tti dhalate. Bara 400 taa,ee ilmaan 9 dhale. isanis 1. Shinkuur 2. Daabiree 3.kaslaa 4. Laawutaat 5.lamlam 6. Damdam 7. Nyamnyam 8. Tamtam 9. Goto
Gaallaa kan jedhamuus iraam argamiinsi OROMOO asumarraahi. Akkanaan oromoon alaa hin dhufnee. Asumatti Argamte. oromoon N Aadam YKN {addam} jalqabni argama ilma namaa akka tahee wal nu hin mormisiisu. achiirra kaasee OROMOON Walhoraa dhufte. Lafuma isarratti. .seenaan kun dhaloota kiristoos dura tahun isaa bekkamadha . warri OROMOON Alaa dhufan jedhan Eenyumtu Isaa bakka hin qaban. Yoo dhugaa barbaanne seena barreessitoonni {habashaa dashaa abbaa bahar} D/ Mohammad Sabrii kun Ingiliffaa fi Arabiffaan Barreeffame ilaalu,inamaahuu wanni hin qabne tan odeeffamtu ykn tan himamtu lallaaqaa Alaa jedhaniin.Ifumaafuu gara sadihiin odeeffamte tan<< kamaal jedhee oromoo biyya hindirraa gara madagaaskariin as baate jedhu>> Ammaasiis deebi,ee <<nama tokko shiftaa ta,ee gaaratti galee achitti afaan biroo baafate jedhuu>> Wanni inni odeesse hundinuu soba guddaa bakka hin qabnedha. Oromoo Eega biyya tanati argamtee amma jidduu bara 5669 fi bara 12ffa guyyaa lamaati.Afaan alagaatti ammo guyyaa kun ginbooti jedhee dubbate turee hundinuu soba dhugaa irraa fagaate tahun isaa akka armaan olitti ibsametti irraa hubachuun ni danda,ama. Garuu haa ta,uu malee habashoonni seenaa oromoo barreessaa turanii fi kan barreessaa jiran hundinuu warra seenaa oromoo balleessuufi xureessuuf hojjachaa jiru malee waanni isaan tolchan tokkolleen hin jiru OROMOON Dhalootta kiristoosin dura arkamte. garuu habashooni Dhalootta kiristoosin booda arkaman. Oromoo booda arkamanii seenaa oromoo yeroo barreessuuf laaqan waan hedduu nama ajaa,ibsiisu kanaafuu seena barreessitooni habashaa seenaan isaanii waan badaa taheef kan isaanii barreessuu dhiisanii kan oromoo akka kan isaanitti laaquuf ykn balleesuuf hojjechaa jeraachuun isaa beekamadha .
Nutii oromoonni aadam kan jalqaba uumama ilma namaa kan adunyaa tana irratti argamsiise akka nuti walitti lakkaawwannu akka armaan olitti ibseen hubachuun ni danda,ama. tartiibaan akkamitti akka deemaa dhufnellee ibsee jira .
Garuu habashoonni seenaa dhala oromoo balleessuuf hojjechaa jiran garuu nuti oromoonni isaan dura waggaa 6446 waan isaan dura lakkoofsisnee jirruuf isaan balleessuu hin danda,” baressan MIDHAMAA SABAA ADEM AHMED {adem misoma} irra KUTTA 2FAAN ITTI FUFA

Advertisements

One thought on “Oromoo fi seenaa isa kutta 1ffaa .HIKAA GAALA JEDHU KANAFI AKKATA ARGAMISA OROMOO

Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

OROMIYAANWANOFITIABBAATUUEGATAA

https://OROMIYAANWANOFITIABBAATUUEGATAA.COM

Jetpack for WordPress

Professional WordPress Sites

KGS TV TALEFISHANKA KOONFUR GALBEED SOMALIA

Waa tvga dowlada koonfur galbeeed somalia

oumerahmedd

A topnotch WordPress.com site

oromoherald

Oromo, Oromiyaa, Oromiya

burqahobo

A fine WordPress.com site

Master thesis: I see you there!

Developing Identity-Preserving Embodied Interaction for Museum Exhibits

bakkalcha.wordpress.com/

Bakkalcha Oromoo 2.0 - OROMIYAA SHALL BE FREE!

Ambo The Sprit of Oromia

Ambo Ambaa Lafaa

Oromiyaa National Social Movement

Just another WordPress.com weblog

Oolma Jimmaa Daily Blog's

Oduu Oolma Siyaasa Dinagde Hawwasumma fi Aaddaa Jimma Oromiyaa fi Itiyoophiyaa argachuf.

%d bloggers like this: