FALAASAMA SIYAASAA OROMOO BIYYAA DHIHAA KEESSATI
(Oromoo political philosophy in Western world)

(Yoseph Mulugeta Baba, Ph.D.)>

FALAASAMAWaa’ee siyaasa Oromoo yerro amma kana itti abaase jiru irrati, namootiin tokko tokko yaada koo akkan isaanif ibsu na gaafatani jiruu. Anis kara Falaasama Siyaasaa (Political Philosophy) ol-baasee, gad-buusee hamma beekumisa koo akka armaan gadiiti kaa’u yaaleera!

Gaaf tokko namticha tokkotu harree isaa irra taa’ee ilma isa wajjin karaa eegalee. Namni KEENYA tokko itti dhufe:-

“ATI OFII HARREE IRRA TEESSEE ILMA KEE LAFA ADDMSISTAA! ATI GAARII HIN GOONE” jedhen.
Namtichis harree irra bu’ee mucaa isaa irra kaa’e
Ammas namni KEENYA tokko itti dhufe:-

“MAALI GURBAA NANA OFI KEE HARREE IRRA TEESSEE ABBAA KEE LAFA ADEEMSISTA! ATI GAARII HINGONE” jedhen.
Booda lachuu harreetii yaabbatanii irra taa’aan

Ammallee namni KEENYA tokko isaanitti dhufe:-
“JARANA HARREEN KUN KAN KEESSAN MOO KAN ORMAATII, MAAL AKKANA HORIITII GARA JABAACHUUN” jedhen.
Lamaanuu harree irraa bu’anii miillaan adeemaa utuu jiranii, namni KEENYA tokko isaaniti dhufe

“ISIN LACHUU MARAATUU DHA. MAAL ISIN KEESSA TOKKO HARREE KANA IRRA UTUU TAA’EE HIN WAYYUU” jedhe, jeedhama!!

Biyyi lafa akkana yaa qomoo koo!
Maal jeechu dha kun? Ergaan isa waan tokko qofa dha; innis:-
NAMA QALBIIN AJJEESSE GABAA WALAKKAATTI AJJEESSU!

Bar eengaddaan baranaa
Barannoo bara egeree
Barroo barumaan dhufaa
Barroo barumaan darbaa
Anoo barumaan kanaa
Attam taanee taanuree
Eessaan itti baanuree
Hundumtuu mataa mare!
Karra banii na gorsuu
Akkamiin karra banuu
Danqaraa loosan malee
Walii gala nu gorsuu
Akkamiin walii galluu
Kakuu eegannu malee
Safuun tiksamnu malee!!

Dhamsi koo inni dhummaa waan 3 qofa dha
1ffaa. NAMNI MANA TOKKICHAA AJJEERUU CIITAA WAL HIN SAAMU
2ffaa. NAMNI WAL ABDATU DHAGAA IRRATTI WAL HIN KUFFISU
3ffaa. MARAATANII BIYYA HIN BULCHANI, MARIHATANII MALEE

Kanuma-yaa-qomoo-koo!
Guddaa galatoomaa!

Advertisements