=Abbootiin Irree Odoo Dhaadatanuu Hallayyaa Bu’u

Ajjeesanii  Gadda Labsuun Aadaa Wayyaanee ti!.

Baarentuu Gadaa Irraa

Wayyaanee

Amala wayyaaneen waggoota 25n darbaniif irra deeddeebiin muldhasaa turtee fi  jirtu keessaa inni tokkoo fi kan gadhummaa ishii caalatti muldhisaa jiru  yakka malee nama hiitee, darartee, addabaabaayyitti dhukaaftee ajjeeftee haaludha.Hin goone jettee kakachuudha. Wayyaaneen ija jabeettii  nama nagahaa dhukaaftee ajjeeftee boo’icha dhaqxuudhasi. Ykn murna ofii ajjeeftee akka nama dhimmicha quba hin qabneetti deebitee gadda maatii nama du’ee waliin taa’uuf yaaltudha.

Wayyaaneen kan ajjeese osoo ishii ta’uun ifatti beekamuu murna quuqamaa fakkaattee boochee nama bochisuuf tattaafattuu dha. Garuu itti hin milkoofne. Ajjeestee haaltus, hiitee, darartee hin goone jettee kakkattus ummattoonni impaayeera itiyoophiyaa keessumaa ummanni oromoo ni beeka. Har’ammoo galanni kan qabsoo, FXG qeerroon Oromoo finiinsaa turee fi jiruu haata’uutii wayyaaneen maaliis jettee kijibduu eenyummaan wayyaanee addunyaarratti saaxilameera. Kanarraa ka’uun ajjeesanii boo’uun, ykn  qulqulluu of-fakkeessuuf dhu’a gahuuf tattaafachuun Wayyaanee Oromoos ta’e saboota cunqurfamoo biyyattii qabsoorraa daguu ykn gowwoomsuu hin dandeenye. Funduraafillee hin dagu.

Wayyaneen ilmaan saboota cunqurfamoo hedduu dharaan yakkitee  hiitee darartee jirti, dhukaaftee ajjeeftee jirti, ajjeesaas jirti, keessumaa waggoota 25n darbaniif yakki ummata Oromoorratti murna tanaan raawwatee fi raawwataa jiru hamaa fi sukanneessadha. Kan hidhamee dararame, kan ajjeefame, Kan eessa buteen isaa hidhattoota sirna kanaatiin dhabame manni haa lakkaawuu.

Ajjeechaan hidhaa fi dararaan sukanneessaan  akkaan hamaa ta’ee fi dhagahuufuu nama sururu kun ummata Oromoos ta’e saboota cunqurfamoo impaayeera itiyoophiyaa keessa jiranirratti raawwachaa turee fi jiru ammoo saboonni kun waa yakkaniitii miti.  Dubbii ijoon maaliif mirga umamaa fi dimookiraasii  keessan gaafataniidha, maaliif yoo qabeenyi keessan saamamu dubbataniidha. Nuti hin nyaannaa, ni saamnaa isin garuu garbootuma keenya ta’aatii callisaa nutajaajilaa jiraadhaa sababa jedhuuni. keessumaa ilomaan Oromoo ajjeefamaa kan turanii fi jiran Oromummaa isaanii qofaan yakkamanii akka ta’e  waluma yaadachiisuuf yoo ta’e malee kan quba hin qabne hin jiru.

Wayyaaneen abbaa irree,  murna ajjeechaa, hidhaa fi dararaa akkasumas saamicha malee hin beeknee dha. Haata’uutii  ajjeechaa fi dararaa ifatti raawwachaa jirtu; kan addunyaa gutuun irratti ragaa bahaa turee fi jiru kana yoo haaltu agarra, dhageenya. Sobduu, hattuu fi saamtuu waan taateef  takkaawuu akka mootummaa sirna qabuu fi biyya bulchuutti  waan balleessiteef itti gaafatama dhugaa fi sirri fudhattee hin beektu. Eeyyee balleesseera, hidheera, dararareera, ajjeeseera akkasumas saameera jettee gaafii ummataa mirga ofiin of bulchuuf yoo deebii sirri kennuuf yaaltu hin agarre. Fuunduraafis wayyaaneerraa kun hin eegamu.Hojiin ishii yakka osoo namni arguu addabaabaayyitti raawwatte haaluu,Ykn  sababa gongumaa fudhatama hin qabnee fi gaafii ummataatiin wal hin fakkaanne  tarreessitee, afarsitee, afanfajjii uumtee, bara bittaa fi saamichaa dheereffachuu dha.

Mee ajjeechaa sukanneessaa  wayyaaneedhaan baroottan bittaa waggoota 25n darbaniif raawwatan cinaatti dhiifnee isuma as dhihoo dhoohinsa FXG qeerroo Oromootin walqabatee haa kaafnu. Wayyaaneen  FXG finiinaa turee fi jiruun dhiphattee barattoota dabtaraa fi qalama malee homaa of harkaa hin qabne meeeqa Aga’aazii itti bobbaaftee ajjeefate? Nama meeqa ayyaana  Irreechaa irratti ajjeefte?  Lakkoofsa isaa hunduu waan quba qabuuf irra deebi’uun barbaachisaa miti jennee mee haadhiifnu.

Wayyaaneen  gantuu, kijibduu fi saamtuu waan taateef lakkoofsa amanuu mitii ajjeechadhuma  waraanni ishii addabaabaayitti raawwatee fi addunyaan quba qabu kana haalaa turte, haalaas jirti. Lakkoofsa irratti walii galuu dadhabuu  achi haa hafuutii dhumaatii barattoota Oromoo fi ayyana irreechaa ijakoo haaqabu ani hin agarre jettee  yoo kakkatu argine. Inumaawuu Oromoo waliin gadda taa’uuf yoo  uffata gaddaa uffattee boochee boochisuuf yaaltu argaas turre. Guyyoota gaddaa jettees labsuun ofumaa ajjeeftee ofumaa gaddituu taatee as baate. Kana bira dabartees karaa ergamtoota ishii kanneen akka Lammaa Magarsaatin  “Dhumaatiin barattoota Oromoo na gaddisiiseera” jechuun Oromoo garaa laaffifachuu fi bara bittaa fi saamichaa dheereffachuuf yaalii godhaa turtee jirti. Ajjeesanii, ija ashaboon dhiqatanii haaluun , halaniis du’a gahuu jechuun kunoo akkasi.

Murni qaanii hin qabne tun tibba kana ammoo kunoo namoota imaammata saamichaa ishiin  ummattoota impaayeera Itiyoophiyaarratti diriirsteen hiyyummaa hanga hin qabneef saaxilamanii ala bulaa ta’uun kosiirraa funaananii nyaatanii jiraatan amma isaan dhumanaiitti eegdee, erga dhumanii booda kan gaddi itti dhagahame taatee as baatee jirti. Bochee bochisuufis marxifattee ka’uun labsii gaddaa kan guyyaa 3f hojiirra oolu labsitee jirti.  Qoosaa jechuun akkasi.

Dhumaatii magaalaa Finfinnee keessatti iddoo addaa Qoshee jedhamuun beekamutti osoo gataa ykn kosii keessaa funaananii nyaatanii fi keessa jiraatanuu lammilee hiyyeeyyirra gahe kanaaf itti gaafatamntuun duraa wayyaanee dha. Bulchiinsa ishiiti. Imaammata saamichaa ishiin diriirsteetu ummata beelaaf, daaraa fi hiyyummaa bara baraaf saaxilee akka kosii ykn gataa keessa jiraatanii fi kosii keessaa funaananii nyaatan taasise. Yoo Koosiin magaalaa Finfinnee garaa walakkaa keessatti Tuulamee sadarkaa jigee nama fixuu gahu Wayyaaneen biyya bulchaan jira jettu eecha dhaqxe? Maaltu ilma namaa osoo biyya abbaa isaa keessa jiruu akka saree abbaa hin qabnee kosii keessa bulche?

Deebiin isaa karaa wal nama hin mormisiifneen ifaadha. Innis itti gaafatmaan balaa kanaa sirna saamicha diriiristee of malee isa kaan dagatte Wayyaanee fi wayyaanee qofaa dha. Dhumaatii kanaafis wayyaanee malee kan biraa kan itti gaafatamu hin jiru. Kanarraa ka’uun  hololli amma Wayyaaneen kan gaddi itti dhagahame fakkaattee afarstus fudhatama hin qabu. Kun qawwee harkaa qabna yeroon nuuf kenne jedhanii dhiiga namaa, lubbuu namaatti qoosuudha. Roorroo dachaadha. Lama nama ajjeesuudha. Waan ta’eefuu wayyaaneen  dhumaatii sukanneessaa kanaa fi kana dura raawwatamaniif karaa kamiinuu itti gaafatama seenaas, seeraas jalaa hin baatu.

Nammoonni du’an kun 100 ol ta’uu fi kan miidhaan gurguddaan irra gahe ammoo dhibba 300 ol ta’uun gabaafamaa jira, kan eessa buteen isaanii dhabamees kkasuma lakkoofsa hin qabani.  Akka gabaasa bahaa jiru kanaatti lammiilee osoo koosii keessa jiraatanii fi kosii keessaa funaananii nyaatanuu dhuman kanneen keessaa irra jireessi isaanii Oromoota motummaa Wayyaaneetiin  lafti saamamee qayee fi qabeenya isaanirraa buqqa’anii fi yeroo adda addaatti akka hojjetanii hin jiraanneef  maqaa shororkeessummaatiin hojiirraa har’atamaniidha.

Kanneen du’anii fi miidhaa guddaan irra gahe kana keessatti Haadholiin, ijoolleen, manguddoonni, dubartoonni, daragoonnii  fi qaamaa miidhamtoonni  naannoo kana iddoo jireenyaa fi madda  nyaata itti argatan godhatanii jiraachaa turan miidhamuun yoo gabaafamu; kan du’ee fi essa buteen isaa dhabame kan eegamaa jiruu olitti dabalaa jiraachuunis himameera.Osoo sirni lammiif yaadu, kan aantummaa ummataa qabu biyya san keessa jiraatee fi bulchaa jiraatee  dhumaatii sukanneessaan kun hin gahu.  Kan biyyattii bulchaa jiru garuu  murna saamichaaf qawwee qabattee dhufte wayyaaneedha.  Wayyaaneen ammoo kan tuullaan kosii irratti jigee ajjeesee mitii kan waraanni ishii Aga’aaziin dhukaasee fixe ilmaan Oromoo dhibbootaan lakkaawwamanuu hin ajjeefane jettee haalaa jirti. Kun baayyee nama gaddisiisa.

Tuffiidhasii, gochaan akkasii kun ammoo  yeroo kamiyyuu caalaa qabsoo bilisummaaf nama kakaasa, nama onnachiisa.

Sirna diina ummataa ta’e sirna mootummaa TPLF/dhalattoota Tigraayirraa ijaarame kun; sirna saamicha malee aantummaa ummataa hin qabneedha.

Sirna akkanaatiin amma yoomitti  dararamaa jiraachuun danda’ama? amma yoomittis sirni kun lubbuu ummataattis qoosaa jirata? Kun karaa kamiinuu dacha’uu ykn dhaabbachuu qaba.

Wayyaaneen ajjeefatee kan gaddee fi naatoo ummataa qabdu fakkaattee boo’icha fakkeessii, boo’icha sobaa boo’aa jirti, boo’ichi akkasii ammoo qoosa dha.  nama fixanii gadda labsuun lubbuu umataatti qoosuudha.  Waliin dhahanii bara saamichaa fi ajjeechaa dheereeffachuudhaf tattaafachuudha.  Kun  oolee osoo hin bulle qabsoodhaan dhaabachuu qaba. Sirnchi haala kanaan itti fufnaan miidhaan kana caalu Oromoos ta’ee saboota biroo muudachuun waan hinn oolleedha. Miidhaan  itti aanee dhufu ammoo kan ammaa caaluu mala, kanaafuu harka walqabatanii  wayyaanee ofirraa ittisuu fi kuffisuun kan yeroon kennamuufii qabuu miti.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

OROMIYAANWANOFITIABBAATUUEGATAA

https://OROMIYAANWANOFITIABBAATUUEGATAA.COM

Jetpack for WordPress

Professional WordPress Sites

KGS TV TALEFISHANKA KOONFUR GALBEED SOMALIA

Waa tvga dowlada koonfur galbeeed somalia

oumerahmedd

A topnotch WordPress.com site

oromoherald

Oromo, Oromiyaa, Oromiya

burqahobo

A fine WordPress.com site

Master thesis: I see you there!

Developing Identity-Preserving Embodied Interaction for Museum Exhibits

bakkalcha.wordpress.com/

Bakkalcha Oromoo 2.0 - OROMIYAA SHALL BE FREE!

Ambo The Sprit of Oromia

Ambo Ambaa Lafaa

Oromiyaa National Social Movement

Just another WordPress.com weblog

Oolma Jimmaa Daily Blog's

Oduu Oolma Siyaasa Dinagde Hawwasumma fi Aaddaa Jimma Oromiyaa fi Itiyoophiyaa argachuf.

%d bloggers like this: